DÂN ĐẺ VUA
Trong lịch sử phát triển của loài người, ý thức của con
người cá nhân có trước và ý thức của con người tập thể có sau.
Dân có trước, vua có sau, dân đẻ ra vua hay chính quyền, chứ
không phải vua hay chính quyền đẻ ra dân.
Thầy Mạnh Tử nói: ‘Dân vi quý, xã tắc thứ chi, quân vi
khinh’. Nghĩa là: ‘Dân là quý, tiếp đến là xã tắc, vua là tầm thường’.
Thực vậy, không có vua hay chính quyền, dân vẫn tự mình tồn
tại, nhưng nếu không có dân, thì vua hay chính quyền làm sao có danh xưng, chứ
đừng nói là tồn tại.
Phù Vân Quốc Sư đời Trần đã dạy cho vua Trần Thái Tông rằng:
‘Dân là gốc, hãy lấy ý dân làm ý của mình’
Như vậy, vua hay chính quyền đều là con đẻ của dân.
Nếu dân hiền, thì đẻ ra vua thiện hay một chính quyền tốt;
nếu dân tham, thì đẻ ra vua ác và chính quyền bất chính; nếu dân thông minh thì
đẻ ra vua tài trí và chính quyền nhân nghĩa, biết đặt mọi giá trị nhân phẩm vào
chính sách an bình thiên hạ; nếu dân ngu thì đẻ ra vua tà kiến và chính quyền
xảo trá, bạo ngược, chỉ biết giành giựt nhau, để ăn trên ngồi trước, phung phí
của chung, coi thường lẽ phải. Dân hèn sẽ đẻ ra vua hay chính quyền độc tài.
Nên, ta muốn biết vua hay chính quyền như thế nào, ta hãy
nhìn vào dân và ta muốn biết dân như thế nào, ta hãy nhìn vào vua hay chính
quyền.
Tóm lại, tâm thức của người dân như thế nào, họ sẽ tạo ra
một ông vua, một chính quyền đại diện cho chính họ là như thế ấy.
Vua là do dân đẻ, nên dân cũng có quyền không đẻ hay dẹp vua
nếu thấy cần.
Ở nơi nào người dân có ý thức và có khả năng thực hiện quyền
ấy, là nơi đó có văn minh và tiến bộ.%
0 comments:
Đăng nhận xét
Tất cả những nhận xét chân thành của bạn đều rất quý giá cho tác giả đều rất quý báu đối với tác giả bài viết. Hãy cùng nhau hoàn thiện ngày càng tốt hơn bạn nhé!